Polskie Urzędy Probiercze

Urzędy probiercze w Polsce działają na podstawie Ustawy o prawie probierczym. Na jej podstawie wyroby ze srebra i innych metali szlachetnych podlegają obowiązkowi badania i cechowania przez urzędy probiercze.





Metale szlachetne to patyna, złoto oraz iryd, osm, pallad, rod i ruten w stanie czystym bądź w stopie z innymi metalami. W tym przypadku, zatem należy najpierw wyjaśnić, co kryje się pod pojęciem próba. Jest to nic innego jak wyrażenie stosunku czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy stopu. Wyrób odpowiada danej próbie, jeśli zawartość metalu szlachetnego jest nie mniejsza od przewidzianej dla niej próby.

W Polsce cechowaniu nie podlegają wyroby dawnego pochodzenia, które mają wartość historyczną, narzędzia i aparaty, wyroby medyczne, ordery i odznaki, monety, surowce, półfabrykaty i złom. Niezwykłą ciekawostką jak również wyjątkiem od reguły są półfabrykaty dentystyczne, bowiem jest obowiązek ich cechowania. Ponadto nie trzeba, ale można cechować wyroby ze złota lub platyny o masie mniejszej od grama i ze srebra o masie mniejszej niż 5 gramów.

Dodatkowym wymogiem jest obowiązek oznaczenia przez sprzedawcę znaczkiem metal lub met produktów z metali nieszlachetnych pokrytych niewielką warstwą metalu szlachetnego. Oznaczenie wyrobu odpowiednią próbą jest przede wszystkim gwarancją dla klienta, iż dany produkt jest wykonany z metalu szlachetnego a nie jego podróbką. Klient powinien być zawsze poinformowany, co nabywa. Jednym słowem cechy powinny gwarantować właściwą jakość wyrobu pod względem użytego surowca. I nie ma tu większego znaczenia, kogo nazywamy klientem czy jest to ogromny hurtownik czy zwykła osoba przy sklepowej ladzie.

Polski rynek nie jest w izolacji, jest bowiem uzależniony od rynków światowych i dlatego warto się zapoznać z sytuacją w innych krajach. Ogólnie można cechowanie produktów podzielić na obligatoryjne – to takie, w których sprawdzanie zawartości metali szlachetnych dokonywana jest obowiązkowo w urzędach probierczych, fakultatywne – pozwalające dokonać wyboru producentowi czy umieści własny znak czy urzędową cechę oraz systemy, w których w ogóle nie obowiązują urzędy probiercze, a do sprzedaży upoważnia znak dołączony przez producenta.